Cəmil Əlibəyov – 95. Ruhunuz şad olsun, Qarabağ artıq azaddır! | 1news.az | Xəbərlər
Cəmiyyət

Cəmil Əlibəyov – 95. Ruhunuz şad olsun, Qarabağ artıq azaddır!

19:30 - 05 / 12 / 2022
Cəmil Əlibəyov – 95. Ruhunuz şad olsun, Qarabağ artıq azaddır!

Görkəmli yazıçı, dövrünün tanınmış jurnalisti, siyasi və ictimai xadim, ləyaqətli insan, yaşadığı keşməkeşli zəmanənin hər anında insanlara əl tutub, yol göstərən Cəmil Əlibəyovun bugün 95-ci doğum günüdür..

Cəmil Əlibəyov 1927-ci il 5 dekabrda keçmiş Karyagin, indiki Füzuli rayonunun Dədəli kəndində varlı bəy ailəsində dünyaya göz açmışdır. Atası Ədil bəy Həsəy bəy oğlu üç yüz il əvvəl Dədəli oymağının başçısı Əli ağa Əlibəyov soy adının davamçısı olmuşdur. Balaca Cəmilin heç beş yaşı olmamış şura hökumətinin hərbə-zorbasına tab gətirməyən atası Ədil bəy kəndin digər varlıları ilə biri-birinə qoşulub uşaqlarını da, sayı-hesabı bilinməyən var-dövlətini də qoyub Xudafərin körpüsünü keçib İrana qaçır. Yeni yaranmış hökumət Ədil bəyin bütün var-dövlətini, hətta uşaqlarının yaşadığı evi də müsadirə edir. Bununla da bəy ailəsinin ağrılı-acılı günləri başlayır.

Hələ orta məktəbdəki təhsil illəri zamanı Cəmil ailə vəziyyətinin ağırlığına görə oxuduğu pedaqoji texnikomun sonuncu kursundan çıxıb bir müddət kənddəki kalxozda kotana gedir.

Daha sonra Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinə qəbul olunub sonuncu kursa kimi əla qiymətlərlə oxumuş, fars, ərəb, ingilis dillərində xüsusi uğurları olsa da, Şərq tarixi ixtisasını seçmiş, tələbə elmi konfranslarında diqqəti çəkən referentlərlə çıxış etmiş, elmi tədqiqatları Moskva Ali Təhsil Nazirliyinin və Respublika Nazirliyinin mükafatlarına layiq görülmüşdür. Lakin son kursda, dövlət imtahanlarına hazırlaşan zaman Cəmil Əlibəyovun bəy atasının Dövlət Təhlükəsizlik Aparatında saxlanan bəylik qovluğu üzə çıxır, İrana qaçmış bəyin oğlu şərqşünas olub "xaricdə işləyə bilməz" adı ilə onu universitetdən xaric edirlər. Amma nə tələbə yoldaşları sakit dayanır, nə də ki ona dərs deyən müəllimlər. Bakıda M.C.Bağırova da yazırlar, Moskvaya Stalinə də məktub göndərirlər və haqq-ədalət öz yerini tapır. Cəmilə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində oxumağa icazə verirlər...

İkinci Dünya müharibəsi qurtardıqdan sonra Cəmil Əlibəyov "Azərbaycan gəncləri" qəzetində işə qəbul olunur. Elə ilk məqalələrini də müharibə illərində arxa cəbhədə işləyən kənd adamlarının göz-gözü görməyən qaranlıq gecələrdəki fəaliyyətindən, isti yay günlərində bicinsilərin fədakarlığından yazır. Cəbhədən sinəsi orden və medallarla dolu qayıdan qolunu, qıçını itirmiş gənclərin neft buruqları arasındakı fədakarlıqlarını oxuculara çatdırır. Tərbiyə mövzusunda yazdığı məqalələri əl-əl gəzir. Bu yazılar Cəmili də sevdirirdi, qəzeti də. Çox qısa müddətdə Cəmil Əlibəyov adi ədəbi işçilikdən baş redaktor vəzifəsinə yüksəlir. Çətin redaktorluq vəzifəsini yerinə yetirməklə yanaşı, ədəbi yaradıcılığını da davam etdirir.

Yaşlı və orta nəslin nümayəndələri C.Əlibəyovun "Azərbaycan gəncləri" qəzetindəki redaktorluq fəaliyyətini yaxşı xatırlayır. Məhz onun təşəbbüsü ilə hələ əllinci illərin axırlarında redaksiyanın nəzdində "Gənc qələmlər" ədəbi məclisi yaradılmış, bu məclis Azərbaycanın hər tərəfindən istedadlı gənclərin yaradıcılıq ünsiyyətinə, gənc söz ustalarının ədəbi üfüqdə parlamasına imkan yaratmışdır.

1970-ci ildə C.Əlibəyov daha məsul işə – dövlət vəzifəsinə irəli çəkilmişdir. Azərbaycan Respublikası Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsinin sədr müavini təyin olunmuş, radioya başçılıq etməyə başlamışdır. Azərbaycan Dövlət Radio və Televiziya verilişləri Komitəsi sədrinin müavini işləyəndə məhz Cəmil Əlibəyovun təşəbbüsü ilə efirə çıxan "Bulaq" verilişi milli ənənəmizə qayıdış üçün bir haray oldu. Bu verilişə görə C. Əlibəyov Azərbaycan Jürnalistlər İttifaqının "Qızıl qələm" mükafatına layiq görülmüşdür.

1974-cü ildə Azərbaycanın rəhbəri H.Əliyevin şəxsi təklifi ilə C.Əlibəyova daha məsul vəzifə tapşırılmışdır. O, on il ərzində "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru işləmişdir. Həmişə gənclərlə işləməyə üstünlük verən C.Əlibəyov bu vəzifədə işləyəndə də tanınmış qələm sahibləri ilə yanaşı, gənc kinosenaristlərin əsərlərinin ekran yaradıcılığına da geniş yol açdı. Onun kinostudiyaya rəhbərlik etdiyi illərdə çəkilən "Babək", "Dədə Qorqud", "İstintaq", "Tütək səsi", "Dərviş Parisi partladır", "Nizami", "Ad günü", "Qayınana" kimi filmlər bir çox dillərə tərcümə olunaraq xalqımızın ənənəvi dəyərlərini dünya ictimaiyyətinə çatdırmışdır.

Cəmil Əlibəyovun həyat həqiqətlərini bədii şəkildə obrazlaşdırdığı roman və povestləri təkcə Azərbaycanda deyil, respublikamızdan kənarlarda da, bir çox xarici ölkələrdə də böyük maraqla qarşılanmışdır. "Sınaq", "Mənim analı dünyam", "Həyatın özü", "Dözümlü məhəbbət" romanları, "Qayaların göz yaşı" povesti Moskvada "Sovetski pisatel" nəşriyyatında nəşr olunub, hər tərəfə yayılmışdır.

Cəmil Əlibəyov hərtərəfli biliyə və yazmaq qabiliyyətinə malik olan böyük yazıçı olmaqla yanaşı, həm də yüksək səviyyəli, səliqəli tərcüməçi idi. Bu gün dünya ədəbiyyatının klassiki kimi qiymətləndirilən Çingiz Aytmatovun "Cəmilə", "İlk müəllim", "Ana tarla", "Ağ gəmi" povestlərini Azərbaycan oxucularına məhz o çatdırmışdır.

Olduqca sakit təbiətli, səmimi və qayğıkeş, heç vaxt heç kimlə ucadan danışmayan Cəmil müəllim kimsəsizlərin kimsəsi idi. Rast gəldiyi hər hansısa bir adamda hansı sahədəsə adi bir işartı hiss edəndə dərhal qolundan tutub ayağa qaldırar, yol göstərər, inkişafı üçün kiminsə qapısını döyüb xahiş etməkdən çəkinməzdi.

Cəmil Əlibəyovun öz qohumuna, ölümündən öncə verdiyi bir kağız parçasında: "...Mən Qarabağı da, Şuşanı da, kəndimizi də səndən tez görəcəm. Ruhum Bakıdan qanadlananda kəndimizə - Dədəliyə düşəcək... Bilirəm, tezliklə Qarabağ azad olunacaq, onda anamın qəbrinin üstündən bir ovuc torpaq gətirib qəbrimin üstünə tökərsən".

"Ruhunuz şad olsun böyük insan, artıq arzularımız çin olub: Qarabağ azaddır! "

Xatırladaq ki, 2022-ci il 3 dekabr tarixində “Ədalət”, “Mədəniyyət” və “525- ci” qəzetlərin buraxılışlarında Cəmil Əlibəyovun 95-ci ildönümü ilə bağlı geniş müəllif yazıları dərc olunub.

Paylaş:
258

Son xəbərlər

Balakəndə keçmiş məhkumdan snayper tüfəngi götürülüb - FOTOBu gün, 09:08BNA: 102 avtobusun hərəkət intervalında gecikmələr varBu gün, 09:04Lope de Veqanın yeni pyesi tapılıbBu gün, 09:00Azərbaycan nefti ucuzlaşmaqda davam edirBu gün, 08:50Məktəblərdə qış tətili başa çatıbBu gün, 08:46Bakıda sıxlıq olan yollar açıqlanıb - SİYAHIBu gün, 08:40Bloger və jurnalistlərin birinci forumu - “Çıxışa doğru”da MÜZAKİRƏ31 / 01 / 2023, 23:18Dəmir yolu üzrə də gediş haqqı artırılacaq? - ADY-dan açıqlama31 / 01 / 2023, 20:21Zərif və dəbdəbəli: Wyndham Garden Baku-nun möhtəşəm açılışı oldu - FOTO31 / 01 / 2023, 19:49“Hədəfli maliyyə sanksiyaları haqqında” qanun təsdiqləndi31 / 01 / 2023, 17:53Dondurulmuş aktivlərdən zəruri və gözlənilməz xərclərə ehtiyacının ödənilməsi qaydası hazırlanacaq31 / 01 / 2023, 17:51Naxçıvanın prokuroru vəzifəsindən azad edilib31 / 01 / 2023, 17:46Fevralın 1-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi açıqlanıb31 / 01 / 2023, 17:44Məbləği 15 min manatdan artıq olan daşınar əmlaklar nağdsız qaydada alınacaq31 / 01 / 2023, 17:42Terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə ilə bağlı Koordinasiya Şurası yaradılacaq - FƏRMAN31 / 01 / 2023, 17:36Özünüməşğulluq proqramı üzrə daha 130 nəfərə aktivlər verilib31 / 01 / 2023, 17:29Vilayət Eyvazov Cəlilabadda qəbul keçirəcək31 / 01 / 2023, 17:13Üç marşrutun hərəkət sxemi müvəqqəti dəyişir31 / 01 / 2023, 16:58Azərbaycanda daha 35 nəfər COVID-19-a yoluxub31 / 01 / 2023, 16:35Peyvənd olunanların sayı açıqlanıb31 / 01 / 2023, 16:33
Bütün xəbərlər

Next TV