Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi türk dünyasında yeni strateji mərhələnin başlanğıcıdır - SƏRH

“Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında imzalanan müttəfiqlik münasibətləri haqqında müqavilə iki ölkənin əlaqələrini klassik diplomatik əməkdaşlıq çərçivəsindən çıxararaq uzunmüddətli strateji koordinasiya müstəvisinə yüksəldir”.

Bu fikirləri politoloq Tural İsmayılov Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasının Prezidenti Sadır Japarov ilə keçirdiyi görüşlə bağlı 1news.az-a açıqlamasında bildirib.

Politoloq öz açıqlamasında bildirib ki, belə müttəfiqlik modeli türk dünyasında qarşılıqlı etimadın və koordinasiyanın dərinləşməsinə xidmət edir:

“Bu sənəd siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi ilə yanaşı, təhlükəsizlik, nəqliyyat-logistika, ticarət, enerji, rəqəmsal transformasiya, təhsil, mədəniyyət və humanitar sahələrdə institusional əməkdaşlığın daha sistemli xarakter almasına imkan yaradacaq. Xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində inteqrasiyanın gücləndiyi indiki mərhələdə belə müttəfiqlik modeli türk dünyasında qarşılıqlı etimadın və koordinasiyanın dərinləşməsinə xidmət edir.

İqtisadi aspektdən baxdıqda bu müqavilə Orta Dəhlizin potensialından daha səmərəli istifadə edilməsini sürətləndirəcək. Son illərdə Xəzər üzərindən yükdaşımaların dinamik artımı fonunda Azərbaycan Avrasiyanın əsas logistika mərkəzlərindən birinə çevrilib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu Qırğızıstan üçün də Avropa bazarlarına daha sürətli çıxış imkanları yaradır. Bu isə həm tranzit gəlirlərinin artmasına, həm də regionun iqtisadi dayanıqlığının möhkəmlənməsinə töhfə verəcək”.

Tural İsmayılov həmçinin qeyd edib ki, bu sənəd təkcə iki ölkə üçün yox, bütövlükdə Mərkəzi Asiya-Cənubi Qafqaz xəttində inteqrasiyanın sürətlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır: 
“Müqavilənin digər mühüm istiqaməti təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsidir. Müasir dövrdə hibrid təhdidlər, kibertəhlükəsizlik, transmilli cinayətkarlıq və informasiya təhlükəsizliyi kimi çağırışlar dövlətlər arasında daha sıx koordinasiya tələb edir. Müttəfiqlik münasibətləri bu sahələrdə təcrübə mübadiləsini, ortaq mexanizmlərin formalaşdırılmasını və regional sabitliyin qorunmasını daha da gücləndirəcək.

Regional əməkdaşlıq baxımından bu sənəd yalnız iki ölkə üçün deyil, bütövlükdə Mərkəzi Asiya–Cənubi Qafqaz xəttində inteqrasiyanın sürətlənməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu əməkdaşlıq türk dünyasının vahid iqtisadi və nəqliyyat məkanının formalaşmasına əlavə impuls verir, eyni zamanda Avropa ilə Asiya arasında alternativ və etibarlı bağlantıların inkişafını dəstəkləyir. Bu, qlobal geosiyasi transformasiyalar dövründə region dövlətlərinin iqtisadi təhlükəsizliyini və manevr imkanlarını artıran mühüm amildir”.

Politoloq həmçinin imzalanan müttəfiqlik müqaviləsinin təsadüfi siyasi addım olmadığını, uzunmüddətli strateji baxışın məhsulu olduğunu diqqətə çatdırıb:

“Azərbaycanın son illərdə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə münasibətlərini ardıcıl şəkildə dərinləşdirməsi, Qırğızıstanın isə bu prosesdə fəal tərəfdaş kimi çıxış etməsi göstərir ki, imzalanan müttəfiqlik müqaviləsi təsadüfi siyasi addım deyil, uzunmüddətli strateji baxışın məhsuludur. Bu sənəd türk dünyasında institusional həmrəyliyin möhkəmlənməsinə, qarşılıqlı investisiyaların artmasına, regional ticarətin genişlənməsinə və Avrasiyada yeni əməkdaşlıq arxitekturasının formalaşmasına mühüm töhfə verəcək. Bu mənada Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi yalnız ikitərəfli münasibətlərin deyil, bütövlükdə regionun gələcək inkişaf modelinin mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilməlidir”. 

Xatırladaq ki,  bu gün – 31 iyulda Çolpon-Ata şəhərində Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında imzalanmış sənədlərin iyulun 31-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun iştirakı ilə mübadiləsi mərasimi olub. 

Dövlət başçıları “Azərbaycan Respublikası və Qırğız Respublikasının Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının Qərarı”nı və “Azərbaycan Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Müqavilə”ni imzalayıblar.