“AFB Bank”, “Yelo Bank” və “AccessBank”: İyun ayında Mərkəzi Bankın antireytinqinə yeni üçlük başçılıq edir

Azərbaycan Mərkəzi Bankı 2026-cı ilin iyun ayı üzrə bank müştərilərinin şikayət indeksini dərc edib.

Hesabatı yenə də həmişəkindən bir qədər çox gözləmək lazım gəldi, lakin məlumatlar gözlənildiyindən daha maraqlı oldu. Cədvəlin yuxarı hissəsini qeyri-adi bir kombinasiya formalaşdırıb: bütün müşahidə dövrü ərzində ilk dəfə antireytinqə başçılıq edən “AFB Bank”, 2025-ci ilin dekabrından bəri özü üçün maksimal indekslə ikinci yerə yüksələn “Yelo Bank” və ardıcıl olaraq ikinci aydır ki, eyni göstərici — 1,99 ilə üçüncü sətri qoruyub saxlayan “AccessBank”.

“AFB Bank”: fasilə heç də qələbə olmadı

Bir ay əvvəl, “sıfır” şikayətli aprel ayından sonra “AFB Bank”ın cədvələ qayıtmasını şərh edərkən, biz onun apreldəki yoxluğunu “dönüş nöqtəsi deyil, statistik fasilə” adlandırmışdıq. İyun ayı bu nəticəni artıqlaması ilə təsdiqlədi: bank sadəcə geri dönmədi, həm də 2,27 indeksi ilə antireytinqə rəhbərlik etdi. Hələ aprel ayında requlyatora “AFB Bank”la bağlı heç bir şikayət daxil olmamışdısa, iki ay sonra sektorun antilideri ilə üz-üzəyik. Sıfır şikayətdən birinci yerə qədər olan yol cəmi iki ay çəkdi.

“AFB Bank” üçün bu, bütün 19 aylıq müşahidə dövrü ərzində ilk antiliderlikdir: indiyə qədər onun maksimal “nailiyyəti” 2026-cı ilin yanvarında 3,83 indeksi ilə 2-ci yer idi. Beləliklə, 2025-ci ilin yanvarından bəri antireytinqin zirvəsində yeddi fərqli bank olub: “Yapı Kredi”, “Bank BTB”, “TuranBank”, “Yelo Bank”, “Expressbank”, “Bank Avrasiya” — və indi isə “AFB Bank”.

Başqa bir detal da diqqət çəkir. “AFB Bank”ın siyahıdan indiki itməsi müşahidə dövrü ərzində artıq üçüncüdür: bank 2025-ci ilin may-iyun aylarında, daha sonra avqust-sentyabr aylarında, ardınca isə 2026-cı ilin aprelində cədvəldən yoxa çıxmışdı. Lakin əgər ilk iki “fasilədən” sonra bank cədvəlin ortalarına qayıtmışdısa (iyulda 5-ci, oktyabrda 8-ci yer), indiki dönüş isə zirvə ilə başa çatdı. İştirakın yanıb-sönən rejimi, gah sıfır şikayət, gah da ən üst sətirlər özlüyündə qeyri-adi bir trayektoriyadır və apreldəki “sıfır” bu fonda getdikcə daha az təsadüfi görünür.

İyun ayındakı antiliderlik isə bizim aprel ayında dərc etdiyimiz «AFB Bank: diaqnoz və “bank-eksperiment” üçün 3 ssenari» adlı araşdırmamızın oxucuları üçün gözlənilməz görünmür. Əsas məqamı xatırladaq: 2025-ci ildə bank bütövlükdə sektorun 2-3% böyüməsi fonunda kredit portfelini 59,8% artıraraq “kredit sprinti” etdi və biz illərin qovşağında şikayət indeksinin sıçrayışını məhz xidmət infrastrukturuna mütənasib investisiyalar qoyulmadan müştəri bazasının aqressiv şəkildə genişləndirilməsi ilə əlaqələndirirdik. “AFB Bank”ın 2025-ci il üzrə indeksinin orta göstəricisi 1,49 idi — iyun ayındakı 2,27 isə bundan 1,5 dəfə yüksəkdir. Bankın miqyasına qeyri-mütənasib olan müraciətlər axını sprintin bədəlidir və iyun cədvəli göstərir ki, hesab hələ də ödənilməyib.

Requlyatorun daimi qeyd-şərtini xatırladaq: şikayət indeksi bankların maliyyə dayanıqlılığı və ya fəaliyyətinin davamlılığı ilə bağlı təhdid yaratmır. Lakin iyun ayının nəticələrinə görə “AFB Bank”a verilən sual sadəcə belə formalaşdırılır: apreldəki sakitlik müştərilərlə işin nəticəsi idi, yoxsa növbəti sıçrayışdan əvvəlki adi bir səssizlik? Hələlik məlumatlar ikinci variantı dəstəkləyir.

“Yelo Bank”: ikinci yerə çatan “sakit sakin”

May icmalında biz “Yelo Bank” haqqında cədvəlin yuxarı hissəsini tərk etmədən ardıcıl olaraq ön səhifələrdən qaçan yuxarı sətirlərin “sakit sakini” kimi yazmışdıq. İyun ayında sakit seriya az qala səs-küylə başa çatacaqdı: 2025-ci ilin dekabrından bəri bank üçün maksimal olan 2,06 indeksi ilə 2-ci yer.

Bunda bir təqvim qafiyəsi də var: düz bir il əvvəl, 2025-ci ilin iyununda “Yelo Bank” bütün müşahidə dövrü ərzində maksimumu olan 3,75 indeksi ilə antireytinqə rəhbərlik edirdi. O zaman bank bir neçə ay ərzində cədvəlin ortalarına geriləyə bilmişdi. İndiki trayektoriya isə — martdan iyuna qədər 3-cü, 5-ci, 4-cü, 2-ci yerlər — sadəcə sıçrayış deyil, metodik bir yüksəliş cızır və bu, birdəfəlik rekordlardan daha narahatedicidir.

“AccessBank”: yelləncək zirvədə dayandı.

İyun cədvəlinin ən qəribə rəqəmi “AccessBank”ın 1,99 göstəricisidir. Yüksək olduğuna görə yox, may ayının nəticəsini yüzdə birlərə qədər dəqiqliklə təkrarladığına görə. Cədvəldəki hərəkətlərini iki dəfə “yelləncək” sözü ilə təsvir etdiyimiz bank (2025-ci ilin mayında 2-ci yerə sıçrayış, aşağı yarıya eniş, 2026-cı ilin mayında 3-cü yerə yeni sıçrayış) ilk dəfə olaraq donub qaldı. Müştəriləri üçün təəssüf ki, o, cədvəlin üst üçdəbirində donub qaldı: 2,0-a bir addım qalan indekslə ardıcıl iki aydır ki, 3-cü yerdir.

Əgər may ayındakı sıçrayışı birdəfəlik nasazlıqla əlaqələndirmək olardısa, iki eyni ardıcıl ay kənarlaşma deyil, artıq bir səviyyədir.

Qırmızı zona boşaldı — 19 ay ərzində ilk dəfə

Yuxarıdakı üç hekayənin ortaq fonu var — və bəlkə də struktur əhəmiyyətinə görə o, onların hər birini üstələyir. İyun ayı cədvəlində qırmızı zonada — requlyatorun öz təsnifatında sektor üzrə orta göstəricidən yüksək indekslər zonasında heç bir bank yoxdur. Doqquz bank sarı, səkkizi isə yaşıl rəngdədir. Bütün müşahidə dövrü ərzində heç vaxt belə bir şey olmamışdı: hələ may ayında qırmızı zona bir banka qədər daralmışdı, indi isə tamamilə boşalıb.

Antiliderin indeksi — 2,27 — aprel ayındakı 1,92 göstəricisindən sonra bütün monitorinq tarixi ərzində birinci yerin ikinci ən “yumşaq” göstəricisidir. Dəyərlər diapazonu — may ayındakı 0,20–2,65-ə qarşı iyunda 0,21–2,27 olub. Formal olaraq sektor “soyumağa” davam edir.

Lakin bu medalın başqa bir üzü də var: cədvəlin zirvəsi heç vaxt olmadığı qədər sıxdır.

Antireytinqin liderlər beşliyini cəmi 0,42 bənd ayırır (1,85-dən 2,27-yə qədər), sarı zonada isə eyni anda 1,24-dən 2,27-yə qədər indeksləri olan doqquz bank var. Başqa sözlə, sektorun artıq digərlərinin yaxşı göründüyü fonunda tək bir “pis bankı” yoxdur. Müştəri narazılığının oxşar dərəcədə yüksək səviyyəsinə malik yeddi-doqquz bankdan ibarət sıx bir qrup var və başlıqdakı yeni üçlük onlardan qopmadan sadəcə qrupa rəhbərlik edir.

Ciddi fərq olmadan antiliderlik “AFB Bank” üçün yaxşı xəbərdir, lakin sektor üçün mütləq deyil.

“Bank of Baku”: böyümənin üçüncü ayı və şəxsi antirekord

İki ay ardıcıl xəbərdarlıq etdiyimiz trend heç yana getməyib. “Bank of Baku” fasiləsiz olaraq ardıcıl üçüncü aydır ki, indeks artımı göstərir: martdan iyuna qədər 1,01 → 1,63 → 1,72 → 1,92. İndi bu, 4-cü yerdir və ən əsası, bütün 19 aylıq müşahidə ərzində bankın şəxsi antirekordudur: əvvəlki maksimum (1,91) 2025-ci ilin yanvarından bəri qorunurdu.

Fərziyyəmiz əvvəlki kimidir: “Bank of Baku”nun kart emissiyasının miqyası ilə hər bir texniki nasazlıq və tətbiqin hər bir yenilənməsi milyonlarla istifadəçiyə vurulur və “kütləvilik vergisi” birdəfəlik ödənişlərdən daimi formaya çevrilib. Lakin müntəzəmlik sistemli problemi situativ problemdən fərqləndirən əsas amildir. İyul ayında artım davam edərsə, “Bank of Baku” ilin ikinci yarısında antiliderliyə əsas namizəd olacaq.

Diqqətdən kənarda qalması çətin olan bir müşahidə: “Bank of Baku” və ayın antilideri “AFB Bank” ümumi səhmdarla bağlıdır — Hikmət İsmayılov “AFB Bank”ın 99,6%-nə və “Bank of Baku”nun 31,1%-nə sahibdir, “AFB”-nin hazırkı idarə heyətinin sədri Amid Qənbərov isə məhz “Bank of Baku”dan gəlib. İyun ayında eyni qrupun iki bankı eyni vaxtda antireytinqin ilk dördlüyündə qərarlaşıb: 1-ci və 4-cü yerlər. Pərakəndə biznesin sürətli böyüməsinə mərc edən qrup üçün bu, xoşagəlməz bir simmetriyadır və növbəti buraxılışlarda müşahidə üçün bir əsasdır.

“Unibank”: əvvəlcədən hazırlanmış mövqelərə geri çəkilmə

Bir ay əvvəl biz yazmışdıq ki, “Unibank”ın artan indekslə 2-ci yerdə möhkəmlənməsi volatilliklə müqayisədə “iki variantdan ən pisidir”. İyun ayında bank ikinci yerlərin iki aylıq seriyasını qırdı və 1,85 indeksi ilə 5-ci yerə düşdü.

Yaxşı xəbərdir? Yalnız qismən. 5-ci yer “Unibank”ın ilin ilk aylarındakı “daimi qeydiyyat yeridir”: o, məhz yanvar, fevral və mart aylarında bu sətri tutmuşdu. 2026-cı ilin altı ayı ərzində bank heç vaxt 5-ci mövqedən aşağı düşməyib və onun indeksi 1,64–2,34 dar dəhlizində tərəddüd edir. Qarşımızdakı gərginliyin azalması deyil, xroniki hala qayıdışdır: şikayətlər bankın miqyasına qeyri-mütənasib həcmdə daxil olmaqda davam edir, sadəcə olaraq, iyun ayında digər banklar bu şübhəli yarışda onu “qabaqlayıblar”.

“Bank Respublika”: xoşbəxtlikdən baş tutmayan trend

Burada biz etiraf etməliyik: bir ay əvvəl “Bank Respublika”nın yanvar ayından etibarən davamlı olaraq artan indeksinə (0,61 → 0,88 → 0,93 → 1,11 → 1,48) baxaraq, yayda bankı “antireytinqin əsas qəhrəmanları sırasında” görəcəyimizi təxmin etmişdik. Proqnoz özünü doğrultmadı və bu, səhvə yalnız sevinə biləcəyimiz bir haldır.

İyun ayında “Bank Respublika”nın indeksi 1,04-ə qədər azaldı, bank 12-ci yerə düşdü və yaşıl zonaya qayıtdı. Yanvardan maya qədər davam edən, sektordakı ən uzun fasiləsiz pisləşmə seriyası kəsildi. Bir ay hələ trendin dönüşü deyil (bu qeyd bizim icmallarımızda bir neçə dəfə peyğəmbərcəsinə özünü doğruldub), lakin bankın inersiyanı qıra bilməsi faktı cədvəlin yuxarı yarısındakı banklar arasında ayın ən yaxşı nəticəsidir.

İkinci plan: “VTB”-nin ziqzaqı, “Azər-Türk Bank”ın rekordu və “Bank Avrasiya”nın Bankın beşinci sükut ayı

“Expressbank” — may ayının “bir nömrəsi” — bir ay əvvəlki 2,65-ə qarşı 1,51 indeksi ilə 6-cı yerə düşüb. Bu, bankın altı ayda artıq dördüncü kəskin hərəkətidir: 3,01 → 2,64 → 1,82 → 2,65 → 1,51. Amplituda bank daxilində müraciətlərlə iş prosesinin qeyri-sabitliyindən xəbər verir.

Yapı Kredi Bank — 7-ci yer (1,51), aprel zirvəsindən enişin davamı. Dəfələrlə təsvir etdiyimiz volatil davranış modeli proqnoza tam uyğun olaraq işləyir.

“Bank VTB” Azərbaycan cədvəldə ən qəribə seriyanı davam etdirir — ardıcıl beşinci aydır ki, yüksəliş və enişlərin ciddi növbələşməsi: 11-ci yer, 17-ci, 8-ci, 17-ci və indi yenidən 8-ci yer (1,32). Müştəri bazasının kiçik olması səbəbindən hər bir şikayət indeksi nəzərəçarpacaq dərəcədə hərəkət etdirir, lakin ziqzaqın ideallığı artıq insanı gülümsəməyə vadar edir.

“Azər-Türk Bank” (ATB) — ayın ən yaxşı dinamikası: 0,39, 16-cı yer və bütün 19 aylıq müşahidə ərzində bankın mütləq minimumu (əvvəlki — 2025-ci ilin iyununda 0,56). Fevral-mart aylarındakı sıçrayışdan sonra bank ardıcıl olaraq üçüncü aydır ki, göstəricini yaxşılaşdırır və yeni idarəçilər komandasının müraciətlərlə ciddi məşğul olması versiyası getdikcə daha çox təsdiqini tapır.

“Bank Avrasiya” ardıcıl beşinci aydır ki, cədvəldə yoxdur — rekord yanvar göstəricisi olan 6,89-dan sonra bankla bağlı heç bir şikayət daxil olmayıb. Yeni məlumat yoxdur; aydınlıq, yazdığımız kimi, yaxın günlərdə dərc edəcəyimiz 2025-ci il üzrə audit olunmuş hesabatın təhlilindən sonra yaranacaq.

“Azərbaycan Sənaye Bank”ı (ASB), yarım illik yoxluqdan sonra may ayında cədvələ qayıtsa da, iyun ayında yenidən yoxa çıxıb. “Premium Bank” isə, əksinə, geri qayıdıb — 13-cü yer (0,83). “Ziraat Bank” ardıcıl iki aydır ki, yoxdur. “Rabitəbank” (1,24), “Xalq Bank” və ABB (hər biri 1,06), “Kapital Bank” (0,75) və “TuranBank” (0,40) nəzərəçarpacaq hərəkətlər olmadan qərarlaşıblar.

“PAŞA Bank” cədvəli 0,21 indeksi ilə qapayır və unikal seriyanı uzadır: 19 aylıq monitorinq zamanı yaşıl zonadan heç bir çıxış yoxdur.

Əsas bankların dinamikası (mart — iyun 2026)

“—” reytinqdə yoxluğu (ay ərzində sıfır şikayət) ifadə edir. Mötərizədəki rəqəmlər reytinqdəki mövqeni göstərir.

Daha sonra nə olacaq?

İyun ayı sektoru qeyri-adi bir konfiqurasiyada qoydu: qırmızı zona boşdur, ekstremal indekslər yoxdur, lakin sarı orta hissə heç vaxt olmadığı qədər sıxdır — 1,24–2,27 diapazonunda doqquz bank yerləşir. Məhz burada ilin ikinci yarısının süjetləri həll olunacaq: “AFB Bank” zirvədə qalacaq, yoxsa yenidən sıfırla “yanıb-sönəcək”; “Bank of Baku” şəxsi rekordlarını yeniləməyə davam edəcəkmi; “AccessBank”ın yelləncəklərinin “donu açılacaqmı”; “Unibank”ın 5-ci yerə geriləməsi fasilə olacaq, yoxsa enişin başlanğıcı? Və əsas struktur sualı: qırmızı zona geri dönəcək, yoxsa sektor doğrudan da yeni, daha sabit səviyyəyə çıxır?

“First News Intelligence Unit”, antireytinqin üst sətirlərində yer alan banklara xüsusi diqqət yetirərək, şikayət indeksinin aylıq monitorinqini davam etdirəcək. İnanırıq ki, müştəri müraciətləri ilə işin keyfiyyəti yalnız reputasiya məsələsi deyil, həm də bank biznesinin yetkinlik göstəricisidir.

“First News Intelligence Unit” (FNIU) — “1news.az” redaksiyasının Azərbaycanın maliyyə sektoru və iqtisadiyyatının araşdırılması üzrə ixtisaslaşmış analitik bölməsidir.

Yazını digər dillərdə də oxuya bilərsiniz:

AFB Bank, Yelo Bank and AccessBank: a new trio tops the Central Bank’s anti-ranking in June

AFB Bank, Yelo Bank и AccessBank: новая тройка возглавила антирейтинг Центробанка в июне