31 mart hadisələri – bəşəriyyət tarixinin unudulmaz faciəsi | 1news.az | Xəbərlər
Köşə

31 mart hadisələri – bəşəriyyət tarixinin unudulmaz faciəsi

15:19 - 31 / 03 / 2023
31 mart hadisələri – bəşəriyyət tarixinin unudulmaz faciəsi

Azərbaycan tarixində unudulmaz, əbədi olaraq yaddaşlara həkk olunan günlər, tarixin səhifəsindən silinməz anlar çoxdur. Son iki yüz ildə Azərbaycan tarixinə bir çox şanlı səhifələrlə yanaşı, faciələr və soyqırım aktları ilə dolu səhifələr də yazılıb. Bu dəhşətli hadisələrdən biri 1918-ci ilin mart-aprel aylarında yaşanan, Bakı Sovetinin mandatı altında fəaliyyət göstərən daşnak-bolşevik silahlı dəstələri tərəfindən xüsusi qəddarlıqla törədilmiş kütləvi qırğınlardır.

1918-ci ilin mart soyqırımları öz amansızlığına və miqyasına görə təkcə Azərbaycan tarixində deyil, bəşər tarixində də ən qanlı faciələrdən biridir. Əllərinə düşən fürsətdən istifadə edən ermənilər uşaq, qoca, qadın demədən minlərlə insanı qılıncdan keçirdilər, diri-diri yandırdılar, Bakının böyük bir hissəsini xarabalığa çevirdilər. Azərbaycanlıların soyqırımı təkcə Bakıda deyil, Şamaxı, Quba qəzalarında, Qarabağda, Zəngəzurda, Naxçıvanda, Lənkəranda, Gəncədə və digər bölgələrdə xüsusi qəddarlıqla həyata keçirildi. Bu ərazilərdə 30 mindən çox azərbaycanlı qətlə yetirildi, 10 minlərlə insan öz torpaqlarından qovuldu, şəhər və kəndlər yandırıldı, milli mədəniyyət abidələri dağıdılıb məhv edildi. On minlərlə azərbaycanlı ilə yanaşı, minlərlə ləzgi, yəhudi, rus, avar və talış milliyyətinə mənsub insanlar da bu soyqırımın qurbanı oldular.

Azərbaycanlılara qarşı yürüdülən bu soyqırım aktına ilk dəfə siyasi qiymət vermə cəhdi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yarandıqdan sonra olunmuşdur. Lakin Cümhuriyyətin süqutu bu sahədə başlanmış işi yarımçıq qoydu.

Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra xalqımızın tarixi keçmişinin obyektiv mənzərəsini ortaya qoymaq imkanı yarandı, uzun illər gizli saxlanılan, üzərinə qadağa qoyulmuş həqiqətlər bir-bir açılırdı.

Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş bütün soyqırım faciələrini qeyd etmək məqsədi ilə 1998-ci il martın 26-da Ulu Öndər Heydər Əliyev “Azərbaycanlıların soyqırımı haqqında” Fərman imzalamışdır. Sözügedən Fərmanla martın 31-i “Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü” elan edilmişdir. Həmin Fərmanın icrasının ardıcıl və mütəşəkkil şəkildə həyata keçirilməsi ilə bağlı Ulu Öndər Heydər Əliyev 30 mart 1999-cu ildə tədbirlər planı təsdiq etmişdir.

Ermənilərin azərbaycanlılara qarşı soyqırımları XX əsrin sonlarında bir daha təkrarlandı. Millətçi-separatçı ermənilərin Azərbaycanda başlatdığı hərbi cinayətlərin nəticəsi olaraq minlərlə soydaşımız şəhid oldu, bir milyondan çox insan öz doğma yurd-yuvalarından didərgin salındı.

Ulu öndər Heydər Əliyev həmin tarixi Fərmanında ermənilərin azərbaycanlılara qarşı düşünülmüş, planlı surətdə həyata keçirdiyi soyqırımı siyasətinin ayrı-ayrı mərhələləri diqqətə çatdırılır. Qeyd olunur ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi kimi Azərbaycan Respublikası bu gün onun axıra qədər həyata keçirə bilmədiyi qərarların məntiqi davamı olaraq soyqırımı hadisələrinə siyasi qiymət vermək borcunu tarixin hökmü kimi qəbul edir.

Sözügedən Fərmanla soyqırımı aktlarına siyasi-hüquqi qiymət verilməsi bu sahədə aparılan tədqiqatlara, həqiqətin üzə çıxarılması istiqamətində səylərin artırılmasına təkan verdi. Həmin tarixin öyrənilməsi istiqamətində mühüm işlər görülmüş, çoxlu əsərlər yazılmış və əcnəbi dillərə tərcümə olunmuşdur.

Bu həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, Azərbaycan xalqının gələcək nəsillərinin milli yaddaşının qorunması və soyqırımı qurbanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi məqsədilə görülən böyük işlər, əsasını qoyduğu uğurlu siyasət Möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyev tərəfindən bu gün də ləyaqətlə davam etdirilir. Cənab Prezidentin 30 dekabr 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə Quba şəhərində “Soyqırımı memorial kompleksi“nin yaradılmasına qərar verilmişdir. Memorial kompleks 2012-2013-cü illərdə inşa edilərək 2013-cü il sentyabrın 18-də açılmışdır.

31 mart soyqırımı bəşəriyyət tarixində bir faciə kimi qalmaqla yanaşı, həm də Azərbaycan tarixinin qəhrəmanlıq səhifəsidir. Xüsusilə də İkinci Qarabağ-Vətən Müharibəsində Ali Baş Komandan, Böyük Sərkərdə İlham Əliyevin tapşırığını yerinə yetirən müzəffər Azərbaycan Ordusunun qəhrəman övladları xalqımıza qarşı törədilmiş vəhşiliklərin, soyqırımların qisasını aldı.

Bu hadisələr qədirbilən xalqımızın yaddaşından heç vaxt silinməyəcək, Azərbaycan tarixində əbədi qalacaqdır.

Məzahir Əfəndiyev

Azərbaycan Respublikası

Milli Məclisinin deputatı

Paylaş:
6061

Sizin üçün xəbərlər

Son xəbərlər

“Translogistica Caspian”: Zəngin işgüzar proqramla sahənin vacib məqamları diqqət mərkəzində - FOTO27 / 05 / 2024, 17:46İsrail Prezidenti İlham Əliyevi təbrik edib27 / 05 / 2024, 17:13Azərbaycan Ordusunun hərbçisi su kanalında boğulub27 / 05 / 2024, 17:01Bakıda “Yango” şirkətinin tərəfdaşı olan və yeni avtomobillərə malik taksi parkı açılıb - FOTO27 / 05 / 2024, 16:56Naxçıvanda MAXE-lərin növbəti kursunun buraxılışı olub27 / 05 / 2024, 16:52Azərbaycanın mühüm təşəbbüsü27 / 05 / 2024, 16:47Prezident və birinci xanım Bakıda “Crescent Mall” ticarət mərkəzinin açılışında iştirak ediblər - YENİLƏNİB27 / 05 / 2024, 16:22Leysan yağacaq, çaylardan sel keçəcək - XƏBƏRDARLIQ27 / 05 / 2024, 16:16Azərbaycanda üç nəfərə texnika sahəsində Dövlət Mükafatları verilib - SİYAHI27 / 05 / 2024, 16:12Bakı-Gəncə-Bakı istiqamətində yeni avtobuslar istifadəyə verilib27 / 05 / 2024, 16:05Albaniya Prezidenti İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib27 / 05 / 2024, 15:40İsveçrə Prezidenti Azərbaycan Prezidenti təbrik edib27 / 05 / 2024, 15:39Bakı metrosu iş rejimini dəyişəcək27 / 05 / 2024, 15:04Malayziya Kralı Prezident İlham Əliyevi təbrik edib27 / 05 / 2024, 14:59“Qubadlı” əlahiddə sərhəd diviziyasında 2 yaşayış binası əsaslı təmirdən sonra istifadəyə verilib - FOTO - VİDEO27 / 05 / 2024, 14:55Məhkəmə Ruben Vardanyan barəsində qərar verib27 / 05 / 2024, 14:49Cümhuriyyətçi babalarımızın İstiqlal Bəyannaməsi müasir, müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik ənənələrinin əsaslarını qurdu27 / 05 / 2024, 14:45San-Marinonun Kapitan-Regentləri Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubu ünvanlayıb27 / 05 / 2024, 14:28Azad olunmuş ərazilərdə 204 mina zərərsizləşdirilib27 / 05 / 2024, 14:22Gürcüstanın Baş naziri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib27 / 05 / 2024, 14:20
Bütün xəbərlər