ABŞ-də təhlükəli parazit həyəcanı: “Ətyeyən milçək” daha bir ştatda aşkarlandı

ABŞ-də “ətyeyən parazit” kimi tanınan Yeni Dünya vida qurdu milçəyi (Cochliomyia hominivorax) ilə bağlı narahatlıq artır.

Texasdan sonra Nyu-Meksiko ştatında da yoluxma faktının qeydə alınması parazitin sürətlə yayıla biləcəyi qorxusunu gücləndirib. Yerli hakimiyyət orqanları əhalini açıq yaraları qorumağa və heyvanlarda şübhəli əlamətlər müşahidə edildikdə dərhal məlumat verməyə çağırır.

1news.az-ın xarici mediaya istinadən verdiyi məlumata görə, canlı toxuma ilə qidalanan sürfələri səbəbindən son dərəcə təhlükəli hesab edilən bu parazit ölkədə yenidən gündəmə gəlib.

Yoluxma coğrafiyası genişlənir

ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Nyu-Meksikoda ilk Yeni Dünya vida qurdu faktının təsdiqləndiyini açıqlayıb. Bununla da ölkədə bu il qeydə alınan rəsmi yoluxma sayı 5-ə çatıb. Yeni faktın Texas sərhədinə yaxın Li Dairəsində (Lea County) yaşayan bir it üzərində aşkar edildiyi bildirilir. Bundan əvvəlki halların hamısı Texasda, heyvanlarda qeydə alınmışdı.

Bu parazit heyvanların və insanların açıq yaralarına yüzlərlə sürfə buraxmaq qabiliyyətinə malikdir. Sürfələr qısa müddətdə yumurtadan çıxaraq canlı toxuma ilə qidalanmağa başlayır.

Təhlükəli məqam: Parazitin ən riskli xüsusiyyəti sürfələrin bir neçə saat ərzində aktivləşməsidir. Bu, yaraların sürətlə dərinləşməsinə və infeksiya riskinin kəskin artmasına səbəb olur. Ekspertlərin fikrincə, vaxtında müalicə olunmadıqda bədəndə ağır toxuma zədələnmələri, infeksiya və ölüm halları qaçılmazdır.

İnsanlar üçün də ciddi təhdiddir

ABŞ-də builki ilk yoluxmalar hələlik yalnız heyvanlarda aşkar olunsa da, Meksika və Mərkəzi Amerikada artıq minlərlə insan bu parazitə yoluxub. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) məlumatına görə, iyunun 8-nə olan vəziyyətə əsasən, regionda 2100-dən çox insanda yoluxma faktı qeydə alınıb.

Bununla bağlı CDC parazitin yayıldığı bölgələrdə xüsusi xəbərdarlıq edir:

• Hətta kiçik kəsiklər belə milçəklər üçün cəlbedici olduğundan, bütün açıq yaralar təmizlənməli və sarğı ilə bağlanmalıdır.

• Riskli zonalarda uzunqol, bol geyimlər, şalvar, papaq və corab geyinilməsi tövsiyə olunur.

• Ətraf mühitin mühafizəsi agentlikləri (EPA) tərəfindən təsdiqlənmiş xüsusi həşərat qovucu vasitələrdən (reponentlərdən) istifadə edilməlidir.

Simptomlar hansılardır? İzaholunmaz ağrılı yaralar, sağalmayan açıq lezyonlar, pis qoxu, qanaxma və ya yara daxilində hərəkət hissi yoluxma əlaməti ola bilər. Sürfələr, həmçinin burun, ağız, göz və ya qulaq ətrafında da yerləşə bilirlər.

Regionda fövqəladə vəziyyət və milyard dollarlıq zərər riski

Parazitin yayılması ilə əlaqədar Texasın Kinni (Kinney), Cim Hoqq (Jim Hogg) və Uvalde (Uvalde) daxil olmaqla bir neçə dairəsində yerli səviyyədə fəlakət vəziyyəti elan edilib. Uebb (Webb), La Sal (La Salle) və Val Verde kimi bölgələrdə də analoji qərarların qəbulu gündəmdədir.

Texas rəhbərliyi fermerlərə və heyvan sahiblərinə müraciət edərək, mal-qaranı hər gün yara baxımından yoxlamağı tapşırıb.

Yeni Dünya vida qurdu xüsusilə maldarlıq sektoru üçün böyük iqtisadi təhlükə yaradır. Keçmişdə ABŞ-də baş verən analoji epidemiyalar heyvandarlıq sənayesinə 200 milyon dollar ziyan vurmuşdu ki, bu məbləğin bugünkü ekvivalenti təxminən 1,8 milyard dollara bərabərdir.

Qeyd edək ki, ABŞ bu paraziti tam 44 il əvvəl – 1982-ci ildə tamamilə məhv etməyə nail olmuşdu. Həmin dövrdə bu uğur erkək milçəklərin qamma şüaları vasitəsilə qısırlaşdırılaraq təbiətə buraxılması metodu ilə qazanılmışdı. Hazırda rəsmi qurumlar təhlükəli parazitin ölkədə yenidən kök salmasının qarşısını almağa çalışırlar.