Ağ Ev İranın enerji və nüvə obyektlərinə qarşı “bütün bombaların anası”ndan istifadə variantını nəzərdən keçirir
ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana qarşı hücumları yenidən başlatmaq qərarı verəcəyi təqdirdə, Vaşinqtonun yeni hərbi əməliyyat planlarını işə sala biləcəyi iddia olunur.
1news.az xarici KİV-lərə istinadən xəbər verir ki, CNN International-ın məlumatına görə, Ağ Evin nəzərdən keçirdiyi variantlar arasında ABŞ-nin ən böyük qeyri-nüvə bombası olan, “bütün bombaların anası” kimi tanınan MOAB-ın İranın enerji infrastrukturu və nüvə obyektlərinə qarşı tətbiqi də var.
Məlumata görə, ABŞ ordusu Trampın aralıq seçkilərindən əvvəl və ya sonra hücumları bərpa etmək barədə əmr verə biləcəyi ehtimalına qarşı yeni hədəf siyahıları hazırlamağa başlayıb.
CNN-ə danışan mənbələrin sözlərinə görə, planlara İranın enerji infrastrukturuna zərbələr endirilməsi, eləcə də nüvə obyektlərini hədəf ala biləcək əməliyyat variantları daxildir. Bu variantlar arasında GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB) adlı bomba da yer alır.
Ekspertlər MOAB-ın İrana qarşı ilk dəfə tətbiq edilməsinin müharibənin gedişatına təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. Bununla belə, mənbələr bombanın müharibənin gedişini dəyişmək və Trampın strateji məqsədlərinə çatmasına kömək etmək baxımından nə dərəcədə effektiv olacağının qeyri-müəyyən qaldığını qeyd ediblər.
ABŞ-də “simvolik qələbə” axtarışı
CNN-in məlumatına görə, son açıqlamalarında qələbə elan etməkdən yayınan Tramp ABŞ hərbçilərinin ölkəyə qaytarılması və müharibənin başa çatdırılması ilə bağlı təkliflərə ehtiyatla yanaşır. O, belə bir geri çəkilmənin məğlubiyyət görüntüsü yarada biləcəyini düşünür.
Ağ Ev rəsmiləri həftələrdir Trampın ictimaiyyətə qələbə kimi təqdim edə biləcəyi çıxış yolu üzərində işləyirlər. Hərbi rəsmilər isə prezidentə münaqişədən çıxmaq imkanı verə biləcək “simvolik qələbə” xarakterli hücum variantlarını araşdırırlar.
Mənbələrdən biri ABŞ hərbi kontingentinin növbəti rotasiyasının qarşıdakı bir neçə həftə ərzində həyata keçiriləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bölgəni tərk edən bəzi hərbçilərin yerinə yeni şəxsi heyət göndərilməyə bilər.
Ağ Ev rəsmilərindən biri Trampın İranın nüvə silahı əldə etməsinin qarşısını almaq üçün bütün variantları nəzərdən keçirdiyini bildirib.
“Prezident Tramp İranın heç vaxt nüvə silahına sahib olmamasını təmin etmək üçün bütün variantları masada saxlayır”, - deyə o qeyd edib.
Pentaqon rəsmisi də CNN-ə açıqlamasında hərbi planlaşdırmanın müxtəlif ssenariləri əhatə etdiyini bildirib.
MOAB-ın tətbiqi variantı masadadır
CNN-ə danışan mənbələrdən biri Trampın orduya İranın enerji infrastrukturunu hədəf alan yeni hücum paketləri hazırlamaq barədə göstəriş verdiyini bildirib.
Məlumata görə, MOAB-ın tətbiqini də nəzərdə tutan variantlar ABŞ hərbçilərinin bölgədən çıxarılmasından əvvəl həyata keçirilə bilər.
İranın nüvə obyektlərinə qarşı hücumlar zamanı MOAB-dan istifadə imkanının açıq şəkildə nəzərdən keçirildiyi bildirilir. İddialara əsasən, ABŞ yeni zərbələrdən sonra qələbə elan edərək hərbçilərini bölgədən çıxarmağı planlaşdıra bilər.
ABŞ rəsmilərindən biri hədəflərin daha güclü bombaların tətbiqini tələb etdiyini, MOAB-ın isə bu kateqoriyaya aid ən iri bombalardan biri olduğunu deyib.
MOAB yeraltı nüvə obyektlərini məhv edə bilərmi?
MOAB-ın İranın yeraltında yerləşən nüvə obyektlərini məhv etmək imkanları ilə bağlı ciddi suallar var.
GPS vasitəsilə idarə olunan bomba geniş ərazidə böyük dağıntılara səbəb ola bilər. Lakin mənbələrin fikrincə, onun qranit təbəqələri ilə möhkəmləndirildiyi bildirilən və Kazma dağında yerləşdiyi iddia olunan obyektlərə, eləcə də İranın dərinliklərdə yerləşən digər nüvə infrastrukturuna çatması gözlənilmir.
İrana qarşı hərbi planlaşdırma barədə məlumatlı olan mənbələrdən biri MOAB-ın imkanlarını belə izah edib:
“MOAB geniş ərazilərin təmizlənməsi üçün əla silahdır, lakin bundan başqa o qədər də çox işə yaramır. O, dərinliyə nüfuz edən döyüş başlığı kimi hazırlanmayıb”.
Bildirilib ki, bomba hədəf alınan ərazidə böyük dağıntılara səbəb ola bilər, lakin onun təsiri əsasən yerüstü səviyyə ilə məhdudlaşır.
Bununla yanaşı, ABŞ-nin MOAB-dan İran rəhbərliyinə psixoloji təzyiq göstərmək məqsədilə istifadə etməyi də nəzərdən keçirə biləcəyi qeyd olunur.
MOAB daha əvvəl Əfqanıstanda istifadə edilib
İraq müharibəsi zamanı hazırlanan MOAB yerə dəyməzdən əvvəl havada partlayaraq geniş ərazidə dağıntı yaradan bomba kimi tanınır.
2003-cü ildə keçirilən sınaqlar zamanı ABŞ hərbi rəsmiləri bombanın psixoloji əməliyyatlarda istifadə oluna biləcəyini bildirmişdilər. Böyük partlayışın düşmən qüvvələrinə psixoloji təzyiq göstərməsi, onları təslim olmağa və ya döyüşü dayandırmağa sövq etməsi nəzərdə tutulurdu.
MOAB ilkin olaraq böyük hərbi birləşmələrə, hərbi texnikaya və yerüstü möhkəmləndirilmiş sığınacaqlara qarşı istifadə üçün hazırlanmışdı. Sonradan mağaralar və tunellər kimi yeraltında yerləşən, lakin daha az möhkəmləndirilmiş obyektlər də onun potensial hədəfləri sırasına daxil edilib.
Tramp ilk prezidentlik dövründə, 2017-ci ildə Əfqanıstanda İŞİD mövqelərinə qarşı MOAB-ın tətbiqinə icazə verib. Bununla da o, həmin bombanın istifadəsinə göstəriş verən ilk ABŞ prezidenti olub.
2017-ci ildə İŞİD-ə qarşı əməliyyat zamanı istifadə edilən MOAB möhkəmləndirilmiş yeraltı tunelləri hədəf alıb. Nəticədə 36 İŞİD terrorçusunun zərərsizləşdirildiyi bildirilib. Əfqanıstan və ABŞ rəsmilərinin məlumatına görə, partlayış nəticəsində üç yeraltı tunel, silahlar və döyüş sursatları məhv edilib, mülki əhali arasında itki qeydə alınmayıb.
