Avstraliyada sosial şəbəkə alqoritmləri ilə bağlı yeni qayda hazırlanır

Avstraliyada sosial şəbəkə istifadəçilərinə lentlərində qarşılarına çıxan məzmunu müəyyən edən alqoritmləri deaktiv etmək imkanı verəcək yeni qaydaların hazırlanması planlaşdırılır.

1news.az xəbər verir ki, hökumət “Meta”, “Google” və “TikTok” kimi texnologiya şirkətlərindən istifadəçilərə bu seçimi təqdim etmələrini tələb etməyi, qaydalara əməl etməyən platformaları isə ciddi cərimələrlə üzləşdirməyi planlaşdırır.

Avstraliya hökuməti sosial şəbəkələrdən istifadəyə dair yeni tənzimləməni həyata keçirməyə hazırlaşır. Bu həftə parlamentə təqdim edilməsi planlaşdırılan qanun layihəsi ilə istifadəçilərə sosial şəbəkə lentlərində qarşılarına çıxan məzmunu müəyyən edən alqoritmləri deaktiv etmək imkanı verilməsi nəzərdə tutulur.

Ötən il 16 yaşadək uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsini məhdudlaşdıran qaydanın hazırlanmasına rəhbərlik edən rabitə naziri Anika Uells bildirib ki, hazırlanacaq rəqəmsal qayğı öhdəliyi haqqında qanunlar texnologiya sektorunun üzərinə əsas təhlükəsizlik məsuliyyətləri qoyacaq.

İstifadəçiyə alqoritm seçimi veriləcək

Uells bildirib ki, “Meta”, “Google” və “TikTok” kimi texnologiya şirkətləri istifadəçilərə alqoritmləri deaktiv etmək imkanı təqdim etməsələr, “ciddi” cəzalarla üzləşməlidirlər.

Nazirin sözlərinə görə, hökumət istifadəçilərin sosial şəbəkə lentlərində məzmunun alqoritmlər vasitəsilə qarşılarına çıxarılmasını istəyib-istəmədiyi ilə bağlı ekspert rəylərini öyrənəcək.

Uells ABC telekanalına açıqlamasında bildirib: “Biz istəyirik ki, avstraliyalılar sosial şəbəkə lentlərində nə görəcəkləri ilə bağlı daha çox seçim imkanına malik olsunlar”.

Nazir qeyd edib ki, bir çox avstraliyalı təqdim etdiyi rahatlığa görə alqoritmlərdən istifadə etməyə üstünlük verir və texnologiya şirkətləri istifadəçilərin seçiminə hörmətlə yanaşmalıdır.

“Bir çox avstraliyalının həm əldə etdiyi rahatlıq, həm də yaşadıqları ərazidəki yerli biznesləri görmək imkanı baxımından alqoritmlərə üstünlük verdiyini bilirik. Bir çox insan alqoritmi seçmək istəyəcək. Lakin hesab edirik ki, böyük texnologiya şirkətləri ilk növbədə bu seçimi təqdim etməli və istifadəçilərin seçiminə hörmətlə yanaşmalıdırlar. Böyük texnologiya şirkətləri toxunulmaz deyil və müştərilərinə əsas təhlükəsizlik standartlarını təqdim etməlidirlər”, - deyə Uells bildirib.

Müxalifətdən “senzura” tənqidi

Yeni tənzimləmə müxalifət nümayəndələri tərəfindən müxtəlif reaksiyalarla qarşılanıb. Bəzi siyasətçilər təklifi prinsip etibarilə dəstəkləsələr də, digərləri bunun ifadə azadlığını məhdudlaşdıra biləcəyini bildiriblər.

Liberal Partiyanın lideri Anqus Teylor qanun layihəsinə “olduqca şübhə ilə” yanaşdığını və bunun senzura anlamına gələ biləcəyini deyib.

Teylor News24-ə açıqlamasında bunun “hökumətin sosial şəbəkələri senzura etmək cəhdi” olmasından narahatlığını ifadə edib. O, İşçi Partiyasının ilk növbədə mövcud sosial şəbəkə qadağasındakı boşluqları aradan qaldırmalı olduğunu bildirib.

“Bu, senzura ilə bağlı deyil”

Rabitə naziri Uells isə yeni tənzimləmənin senzura məqsədi daşımadığını vurğulayıb.

O, Channel Nine kanalının “Today” proqramına açıqlamasında bildirib: “Bu, senzura ilə bağlı deyil. Söhbət böyük texnologiya şirkətlərinin öz platformalarındakı riskləri müəyyən etməsini və bu riskləri azaltmasını təmin etməkdən gedir”.

Bununla yanaşı, hökumət ötən ilin dekabrında qüvvəyə minən 16 yaşadək şəxslərin sosial şəbəkələrdən istifadəsinə qoyulan qadağanın tətbiqi ilə bağlı hələlik heç bir texnologiya şirkətinin cərimələnmədiyini də etiraf edib.

Bildirilib ki, qadağa qüvvəyə minməzdən əvvəl sosial şəbəkə platformalarından istifadə edən 16 yaşadək şəxslərin böyük əksəriyyətinin hələ də bu tətbiqlərdən istifadə etdiyini göstərən araşdırmalar mövcuddur.

Zərərli məzmuna görə də məsuliyyət nəzərdə tutulur

Yeni tənzimləmənin yalnız alqoritmlərlə məhdudlaşmayacağı bildirilir. Platformaların qidalanma pozuntularını təşviq edən videolar kimi zərərli məzmunların paylaşılmasının qarşısını almaq üçün də məsuliyyət daşıması nəzərdə tutulur.

Ötən həftə razılıq hüquqlarının müdafiəçisi Şanel Kontos da Avstraliya Milli Mətbuat Klubunda çıxışı zamanı alqoritmlər tərəfindən formalaşdırılan sosial şəbəkə lentləri üçün razılığa əsaslanan sistemin yaradılmasına çağırış edib.

Kontos bildirib ki, alqoritmlər Avstraliyada cinsi zorakılığın yayılmasına şərait yaradır və gənclərin qadın düşmənçiliyini təbliğ edən məzmuna məruz qalmasına səbəb olur.

Qanun layihəsinin yaxın günlərdə parlamentə təqdim ediləcəyi gözlənilir.