İnfantinonun müdafiəsinə Tramp qalxdı: FIFA prezidentinin əleyhdarları nə üçün ittiham bəyanatlarından uzağa gedə bilmir

Üç konfederasiya rəhbərliyin dəyişdirilməsini tələb edir, lakin növbədənkənar Konqresin çağırılması üçün onların səsi çatmır. FIFA özünə qarşı razılaşdırılmış kampaniyanın aparıldığını bildirir

ABŞ Prezidenti Donald Tramp FIFA-nın rəhbəri Canni İnfantinonu açıq şəkildə dəstəkləyərək təşkilatı onun dəyişdirilməsindən çəkindirib. Truth Social-dakı paylaşım çərşənbə axşamına keçən gecə – üç kontinental konfederasiyanın birgə məktubda FIFA rəhbərliyinin dəyişdirilməsini və müstəqil yoxlamanın aparılmasını tələb etməsindən bir gün sonra ortaya çıxıb.

«FIFA hər hansı bir səbəbdən prezident Canni İnfantinonun dəyişdirilməsi ehtimalını heç düşünsə belə, dəhşətli bir səhvə yol vermiş olar, – deyə Tramp yazıb. – O, möhtəşəmdir, o, indicə indiyədək təqdim olunmuş ən uğurlu dünya çempionatını keçirdi, dörd dəfə daha uğurlu. Əgər o gedərsə, turnir bir daha heç vaxt bu qədər uğurlu və ya gəlirli olmayacaq! Bu məsələyə diqqətinizə görə təşəkkür edirəm. Prezident DJT».

Bu, böhranın başlanğıcından bəri Amerika prezidentinin İnfantinonun dəstəyinə dair ilk çıxışıdır. Bundan əvvəl jurnalistlərin FIFA rəhbərinin onunla dünya çempionatındakı payların satışı layihəsini müzakirə edib-etmədiyi barədə sualına Tramp deyirdi: «Xeyr, mən onunla bu barədə heç vaxt danışmamışam». İnfantino paylaşıma reaksiya verməyib.

Üç konfederasiyanın məktubu

Bazar ertəsi UEFA, KONKAKAF və Asiya Futbol Konfederasiyası «futbol ailəsi»nə ünvanlanmış ümumi açıq müraciəti imzalayıblar. Üçsəhifəlik sənəddə İnfantinonun adı çəkilmir, lakin söhbət «öz vəzifə borcundan imtina etmiş» və «aldatma yolu ilə» etimadı pozmuş rəhbərdən gedir.

Konfederasiyalar baş verənlərin FIFA-nın özü tərəfindən səhv kimi qiymətləndirilməsini rədd edirlər. «FIFA dünya çempionatında payın satılması cəhdinin dərin mühakimə uğursuzluğu olduğunun – sadəcə prosedur baxımından diqqətsizlik deyil, məhz xidmət etmək üçün FIFA-nın mövcud olduğu institutlara münasibətdə etimadın fundamental pozulması olduğunun – etirafı hələ də yoxdur», – deyə məktubda bildirilir.

Ayrıca olaraq, yekununda FIFA rəhbərliyinin İnfantinoya dəstək ifadə etdiyi Mərakeşdəki müşavirənin formatı tənqid olunub: konfederasiyalar hesab edirlər ki, müraciət təşkilatın İsveçrədəki mənzil-qərargahında bütün ali rəhbərliyə edilməli idi. «Bu, oyunun keşikçisinin deyil, oyunun ona hesabat verdiyini düşünən birinin davranışıdır, – deyə sənəddə qeyd olunur. – Hesabatlılıq olmalı olan yerdə sükut hökm sürür; açıqlıq olmalı olan yerdə – məsafə».

1news.az xəbər verdiyi kimi, məhz bu üç konfederasiya FIFA Forward Enterprise layihəsini geri götürülənədək rədd etmişdi, üstəlik UEFA daha da irəli gedərək FIFA turnirlərini boykot etdiyini elan etmiş və ötən həftə İnfantino vəzifədə qaldıqca təhlükənin qüvvədə qaldığını təsdiqləmişdi. AFC üçün məktubun altındakı imza aktiv tənqidə qayıdış deməkdir: layihə geri götürüldükdən sonra Asiya konfederasiyası ümumi bəyanatlar verməmişdi.

Şimali Amerika bölündü

Dəyişikliklərə çağırışla dünya çempionatına ev sahibliyi edən üç ölkədən ikisi – ABŞ və Kanada futbol federasiyaları çıxış edib. «ABŞ Futbol Federasiyası, Kanada Futbol Federasiyası, Karib Futbol İttifaqı və Mərkəzi Amerika Futbol İttifaqı dünyanın hər yerindəki həmkarlarımızla birgə vahid cəbhə kimi çıxış edərək, FIFA-nın idarəçiliyini, şəffaflığını və hesabatlılığını gücləndirəcək mənalı dəyişikliklərə çağırır», – deyə Amerika federasiyasının bəyanatında bildirilir.

Turnirin üçüncü ev sahibi əks mövqe tutub. Avqustun 6-da Meksika Futbol Federasiyası öz konfederasiyasının xətti ilə açıq şəkildə ayrıldığını bildirərək, «institusionallığı yan keçməklə çağırılmış heç bir prosesi tanımayacağını və bəyənməyəcəyini» bəyan edib və «prezident İnfantinonun liderliyini» dəstəkləyib.

Səslər yoxdur

Bütün hekayənin düyünü də məhz buradadır. Üç konfederasiyanın məktubu rəhbərliyin dəyişdirilməsini tələb edir, lakin ondan sonra növbədənkənar Konqresin çağırılması barədə rəsmi müraciət olmayıb. Bunun üçün 43 assosiasiyanın yazılı müraciəti, prezidentin vəzifədən kənarlaşdırılması üçün isə 211-dən çoxunun səsi tələb olunur.

Konfederasiyalar səviyyəsindəki mənzərə belə bir çoxluq vermir. 54 assosiasiyanı birləşdirən Afrika Futbol Konfederasiyası ötən həftə yekdilliklə İnfantinoya dəstəyini təsdiqləyib. KONMEBOL Şurası bildirib ki, «institusional mexanizmləri nəzərə almayan və ya onlardan kənara çıxan heç bir hərəkəti və ya proseduru» dəstəkləməyəcək – yəni növbədənkənar çağırışda iştirakdan imtina edib.

Lakin məsələ təkcə konfederasiyalar üzrə hesabda deyil. Səs verən onlar deyil, adbaad 211 assosiasiyadır və rəhbər orqanın mövqeyi onun üzvlərinin davranışına zəmanət vermir. Meksika bunu əyani şəkildə göstərdi: KONKAKAF-ın yoxlamanın zəruriliyi barədə bəyanatı Meksika federasiyasının İnfantinonun lehinə çıxış etməsinə mane olmadı. Eyni fərq əks istiqamətdə də mövcuddur – UEFA-nın 55 federasiyasından heç biri indiyədək elan edilmiş boykot çərçivəsində konkret turniri buraxmağa hazır olduğunu ayrılıqda təsdiqləməyib.

Seçkilərdə namizədliklər noyabrın 18-dək irəli sürülür, səsvermə isə 2027-ci ilin martında Mərakeşdə keçiriləcək FIFA Konqresində baş tutacaq.

Telegraph-ın nəşri

İnstitusional münaqişə ilə paralel olaraq, İnfantinonun UEFA-dakı fəaliyyət dövrünə aid süjet də inkişaf edir. Cümə günü Daily Telegraph Avropa konfederasiyasının keçmiş əməkdaşının altırəqəmli məbləğdə ödəniş aldığını iddia edən materialı dərc edib.

Şənbə günü UEFA ödəniş faktını təsdiqləyib. «Bu iddialardan xəbərimiz var və təsdiq edə bilərik ki, müvafiq şəxsə işdən çıxma ödənişi edilib, həmçinin yerli biznes məktəbdə MBA kursunun xərcləri ödənilib, – deyə konfederasiya nümayəndəsinin bəyanatında bildirilir. – Ödəniş həmin dövrdə işdən ayrılan əməkdaşlar üçün qüvvədə olan qaydalara uyğun idi. Bu qaydalar 2016-cı ildən sonra sərtləşdirilib və UEFA-nın istənilən səviyyədəki bütün əməkdaşlarına şamil olunan indiki kadr reqlamentləri müasir, ictimai diqqət mərkəzində olan bir təşkilatda qəbul edilmiş normaları əks etdirir».

İnfantinonun UEFA-nın baş katibi vəzifəsində olduğu dövrdə onunla həmin əməkdaş arasındakı münasibətlərin xarakteri barədə iddiaları FIFA nümayəndəsi rədd edib. Telegraph-ın gətirdiyi sözlərinə görə, İnfantino «bu qətiyyən yalan olan iddiaları qəti şəkildə rədd edir». İnfantino UEFA-da on altı il çalışıb və 2009-cu ildən 2016-cı ilədək onun baş katibi olub, sonra isə FIFA prezidenti seçilib.

FIFA-nın cavabı

Bazar günü FIFA geniş bəyanatla çıxış edərək, hücumların koordinasiya edilmiş xarakterinə birbaşa işarə edib.

«Bəzi şəxslər tərəfindən FIFA-nı və onun prezidentini sarsıtmaq üçün razılaşdırılmış və davam edən cəhdin olması getdikcə daha aydın görünür, – deyə sənəddə bildirilir. – FIFA-nın üzv assosiasiyalarının dəstəyinə malik olmayanlar, FIFA-nın müəyyən edilmiş demokratik prosedurları vasitəsilə nail ola bilmədiklərinə ittihamlar, eyhamlar və ya yanlış məlumatlar vasitəsilə nail olmağa çalışmamalıdırlar».

«Son nəşrlərdə FIFA və onun prezidenti barədə təsdiqlənməmiş iddialar və qəsdən yalan bəyanatlar yer alıb. Fərziyyələr və eyhamlar fakt kimi təqdim edilməməlidir, təkrarlanma isə ittihamı doğru etmir», – deyə təşkilat davam edir.

Ayrıca bir abzas İnfantinonun fəaliyyətinin nəticələrinə həsr olunub: «FIFA prezidenti peşəkar həyatının 30 ildən çoxunu Avropa və dünya futboluna həsr edib, oyunda əhəmiyyətli dəyişikliklərə və xüsusilə də bütün dünya futbolunda çıxış imkanlarının, resursların və imkanların genişlənməsinə töhfə verib. Dəyişikliklər qaçılmaz olaraq formalaşmış maraqlara meydan oxuyur, lakin bu dəyişikliklərlə razılaşmamaq FIFA prezidentinin və ya onun rəhbərlik etmək üçün seçildiyi institutun demokratik mandatını sarsıtmaq cəhdlərinə haqq qazandıra bilməz».

«FIFA qanuni nəzarəti alqışlayır. Lakin nəzarət faktları təhrif etmək, təsdiqlənməmiş ittihamları yaymaq və ya tərəqqini sarsıtmaq məqsədi daşıyan diqqətyayındırıcı manevrlər yaratmaq üçün lisenziya deyil. Məlumatların qeyri-dəqiq və ya çaşdırıcı olduğu yerdə FIFA onları birbaşa və qətiyyətlə mübahisələndirəcək», – deyə bəyanatda bildirilir. Təşkilat vurğulayır ki, onun məsuliyyəti 211 üzv assosiasiya və dünya futbolu qarşısındadır.

Bu nə deməkdir

Bir həftə ərzində geri götürülmüş sövdələşmə ətrafındakı münaqişə xarakterini dəyişib. Prosedur mübahisəsi şəxsiyyət mübahisəsinə çevrilib: bir tərəf qərarların necə qəbul edilməsinə və keçmişdə nə baş verdiyinə iradlarını bildirir, digəri isə institutu sarsıtmaq üzrə razılaşdırılmış kampaniyadan danışır.

Praktiki mənzərə isə bir həftə əvvəlki kimi qalır. Bəyanat çox verilib, rəsmi addım isə – heç biri. Rəhbərliyin dəyişdirilməsi tələbi nə növbədənkənar Konqresin çağırılması barədə müraciətlə, nə irəli sürülmüş namizədlə, nə də təsdiqlənmiş çoxluqla dəstəklənir. Namizədliklərin irəli sürülməsinin başa çatdığı 18 noyabra üç ay qalır və o vaxtadək baş verən hər şey bəyanatlar mübarizəsi olaraq qalır.

Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası öz mövqeyini açıq şəkildə bildirməyib.