Eksperimentin qiyməti: AFB Bank iki dəfə böyüdü, amma bu artımı qazanca çevirə bilmədi
Əvvəlki məqaləmizdə AFB Bank-ı sonu açıq qalan eksperiment adlandırmış və bu eksperimenti qiymətləndirmək üçün üç göstərici müəyyən etmişdik.
2025-ci il üzrə maliyyə hesabatlarının auditi dərc olunub və ondan görünür ki, göstəricilərin ikisi bağlandı, üçüncüsü isə bağlanmadı — bu da öz-özlüyündə nəticədir.
Ətraflı — analitik materialımızda.
Ən əsas məqamlar
● Dividendlər üzrə proqnoz hərfi mənada təsdiqləndi: səhmdar mənfəəti bütövlükdə bölüşdürdü — ardıcıl üçüncü dəfə. 2025-ci ildə ödənilmiş 4 108 min manat 2024-cü ilin bütöv xalis mənfəətidir və bir səhmə düşən məbləğə qədər üst-üstə düşür. Bankın mənfəəti ildən-ilə azaldığı üçün tam bölüşdürmə kapitalı yeyir: il ərzində kapital 1 914 min manat azalıb.
● Ehtiyatlardan əvvəl əməliyyat nəticəsi — 417,6 mln manat aktiv qarşısında 414 min manat. Vergidən əvvəlki mənfəətin 85,3%-i bankın əməliyyatları hesabına deyil, ehtiyatların bərpası hesabına formalaşıb.
● Kredit portfeli 62% artdığı halda xalis faiz gəliri azalıb: faiz xərcləri 67,1%, faiz gəlirləri isə cəmi 14,5% artıb.
● Artım güzəştli dövlət resursu ilə deyil, baha başa gələn pərakəndə pulla maliyyələşdirilib: fiziki şəxslərin müddətli depozitləri 4,2 dəfə artıb. Bu zaman son nəzarətedici şəxsin depozitləri 4%-lə yerləşdirilib — pərakəndə depozitlər üzrə isə bank 11,58% ödəyir.
● Kapitalın adekvatlığı buferi il ərzində üçdə bir azalıb, likvidliyin örtülmə əmsalı üçdə birdən çox azalıb, əmanətçilər üzrə konsentrasiya isə artıb: 28 müştəri depozit bazasının 62,7%-ni saxlayır.
● Əsas yoxlama — 2025-ci ildə verilmiş kreditlərin keyfiyyəti — hesabatlarla bağlanmır: orada verilmə ili üzrə bölgü açıqlanmayıb.
Nəyi yoxlayırdıq
2026-cı ilin aprelində First News Intelligence Unit AFB Bank-ın təhlilini dərc etdi — beş il ərzində aktivlərini itirən, dividendlər vasitəsilə kapitalını çıxaran və likvidlik yastığını yeyən, 2025-ci ildə isə qəflətən ölkənin ən sürətlə böyüyən bankına çevrilən institutun təhlilini.
Biz bunu nə böhran, nə də dirçəliş adlandırdıq. Biz bunu eksperiment adlandırdıq və qiymətləndirmə üçün üç göstərici müəyyən etdik: 2025-ci il üzrə audit və yeni verilən kreditlərin keyfiyyəti, səhmdarın dividend qərarı və şikayət indeksinin dinamikası.
Mövzu ilə bağlı oxuyun:
AFB Bank: diaqnoz və “bank-eksperiment” üçün 3 ssenari
2025-ci il üzrə hesabatların auditini Baker Tilly Azerbaijan aparıb, rəy 2026-cı il martın 16-da imzalanıb və dəyişdirilməmiş, yəni şərtsiz müsbət rəydir.
Həmin rəyin bir detalı bizə elə indidən lazım olacaq. Əsas audit məsələsi kimi (auditordan ən çox diqqət tələb edən məsələ) müştərilərə verilmiş kreditlər üzrə gözlənilən kredit zərərlərinə görə ehtiyat göstərilib. Aşağıda görünəcəyi kimi, bankın illik mənfəətinin böyük hissəsini məhz həmin ehtiyatın hərəkəti formalaşdırıb.
Birinci göstərici: dividendlər. Yüz faiz bölüşdürülüb — ardıcıl üçüncü dəfə
Aprel materialındakı ifadə şərti xarakter daşıyırdı: «Əgər səhmdar mənfəəti yenidən bütövlükdə götürsə, deməli strategiya dəyişməyib, sadəcə əməliyyatın miqyası dəyişib. Əgər dividendlər minimal olsa, bu, niyyətin ciddiliyinin əlamətidir».
Səhmdar mənfəəti bütövlükdə götürdü.
Burada hesablama ardıcıllığı ilə bağlı bir dəqiqləşdirmə lazımdır, onsuz rəqəmlər səhv oxunur. Hesabat ili üzrə dividendlər növbəti ildə elan olunur və ödənilir: bankın 2024-cü ildə qazandığı 2025-ci ildə bölüşdürülür. Belə bir zaman fərqi özlüyündə adi təcrübədir və onda diqqətçəkən heç nə yoxdur.
Diqqətçəkən başqa şeydir: AFB Bank-da bölüşdürmə əmsalı yüz faizə bərabərdir və bu, ardıcıl üçüncü dövrdür.
Cədvəl 1. Mənfəət və onun bölüşdürülməsi, mln AZN
|
İlin xalis mənfəəti |
Növbəti ildə ödənilmiş dividendlər |
Bölüşdürmə əmsalı |
|
2022 — 10,7 |
2023 — 10,7 |
100% |
|
2023 — 7,6 |
2024 — 7,6 |
100% |
|
2024 — 4,108 |
2025 — 4,108 |
100% |
Mənbə: AFB Bank-ın 2019–2025-ci illər üzrə auditdən keçmiş MHBS hesabatları. 2023-cü ilin mənfəətinin tam bölüşdürülməsini 2025-ci ilin avqustunda Fitch Ratings müstəqil şəkildə qeydə alıb.
2024-cü ilin yekunlarında üst-üstə düşmə təxmini deyil, son rəqəmə qədər dəqiqdir: bir səhmə düşən dividend — 73,82 manat, 2024-cü il üzrə bir səhmə düşən mənfəət — 73,82 manat.
Buradan bankın kapitalının hara getdiyini izah edən mexanizm çıxır.
AFB Bank-ın mənfəəti hər il azalır. Bununla belə, o, hər dəfə tam şəkildə bölüşdürülür. Deməli, keçən ilin mənfəətinin yüz faiz ödənilməsi qaçılmaz olaraq bankın cari ildə qazandığından çox olur — fərq isə xüsusi kapitaldan çıxılır.
2025-ci ildə bu fərq 1 914 min manat təşkil edib: 4 108 ödənilib, 2 194 qazanılıb. Bankın MHBS üzrə xüsusi kapitalı 77 001 min manatdan 75 087 min manata düşüb — məhz həmin 1 914 qədər. Bərabərlik min manata qədər tam uyğun gəlir.
Bölüşdürülməmiş mənfəət göstəricisini ayrıca izah edək: 2025-ci ilin sonuna o, 4 694 min manat təşkil edib. Mənfəətin tam çıxarılması ilə burada ziddiyyət yoxdur: cari ilin mənfəəti həmin qalığa düşür və növbəti ildə qəbul edilən səhmdar qərarına qədər orada qalır. Yəni bu 4 694-ün tərkibinə 2025-ci ilin 2 194 min manatlıq mənfəəti də daxildir və onun barəsində qərar 2026-cı ildə veriləcək.
Bundan 2026-cı il üçün nə çıxdığı sadə yerinə qoyma yolu ilə hesablanır. 2025-ci ilin xalis mənfəəti 2 194 min manatdır, yəni keçən ildəkindən iki dəfə azdır. Qayda saxlanılarsa, məhz bu məbləğ bölüşdürüləcək.
Aprel materialında ləğvedici dividend adlandırdığımız modeli kredit sprinti ləğv etmədi. O, iki dəfə böyümüş balansın üzərində işləməyə davam edir — bu fərqlə ki, tezliklə bölüşdürməyə bir şey qalmayacaq.
Əsas tapıntı: mənfəət ehtiyatların bərpası hesabına yaradılıb
Bu, bütün sənədin mərkəzi faktıdır və mətbuat relizlərinin rəqəmlərində görünmür.
Cədvəl 2. AFB Bank-ın mənfəət və zərər haqqında hesabatı, min AZN
|
Sətir |
2025 |
2024 |
|
Əməliyyat gəliri |
20 968 |
20 321 |
|
Ümumi və inzibati xərclər |
(19 172) |
(14 020) |
|
Təhvil alınmış aktivlərin yenidən qiymətləndirilməsi |
(1 382) |
(197) |
|
Ehtiyatlardan əvvəl cəmi |
414 |
6 104 |
|
Ehtiyatların bərpası / (yaradılması) |
+2 395 |
(111) |
|
Vergidən əvvəlki mənfəət |
2 809 |
6 060 |
|
Xalis mənfəət |
2 194 |
4 108 |
Mənbə: AFB Bank-ın 2025-ci il üzrə auditdən keçmiş MHBS hesabatları, Baker Tilly Azerbaijan.
Hesablama: 2 395 ÷ 2 809 = 85,3%. Vergidən əvvəlki mənfəətin səksən beş faizi bankın müştərilərlə işinin nəticəsi deyil, əvvəllər yaradılmış ehtiyatların mühasibat qaydasında bərpasıdır.
Bu sətir olmasa, ildən geriyə 414 min manat qalır — 417,6 mln manat məcmu aktiv qarşısında. Aktivlərə nisbətdə bu, 0,099%, yəni faizin onda biri deməkdir. Müqayisə üçün: bir il əvvəl ehtiyatlardan əvvəl əməliyyat nəticəsi 292,3 mln manat aktiv qarşısında 6 104 min manat, yəni 2,09% təşkil edirdi. Bankın ehtiyatlara ayırmalardan əvvəl qazanmaq qabiliyyəti bir il ərzində iyirmi bir dəfə azalıb.
Əməliyyat gəliri isə demək olar ki, dəyişməyib — 20 321-ə qarşı 20 968, artım 3,2%. Ümumi və inzibati xərclər eyni il ərzində 36,7% artıb. Balansını 43% böyüdən bank gəlirini artırmadı, xərclərini isə artırdı.
Artımın iqtisadiyyatı: portfel 62% artdı, faiz gəliri 1,8% azaldı
Hesabatların ən narahatedici sətri belə görünür.
2025-ci il üzrə xalis faiz gəliri 17 987 min manatdır. 2024-cü il üzrə 18 316. Azalma 1,8%.
Bu, xalis kredit portfelinin 174,2 mln manatdan 282,6 mln manata, yəni 62,2% artdığı şəraitdə baş verib.
Təhlil hər şeyi izah edir: faiz gəlirləri 14,5%, faiz xərcləri isə 67,1% artıb. Müştərilərin manatla depozitləri üzrə orta effektiv dərəcə 8,76%-dən 11,58%-ə qalxıb.
Bank portfelini yarıdan çox artırdı və faizlərdən bir il əvvəlkindən az qazandı. «Artımın iqtisadiyyatı mənfidir» ifadəsinin mənası da elə budur: zərər yox, öz maliyyələşməsinin xərcini örtməyən artım.
Artımı nə maliyyələşdirdi
Aprel ayında əlimizdə Fitch Ratings-in 2025-ci ilin avqustuna olan qiymətləndirməsi var idi: topdan borclanmalar öhdəliklərin 36%-i, əsasən dövlət inkişaf institutlarının uzunmüddətli kreditləri. Həmin qiymətləndirmə sprintin əsas mərhələsinə qədər formalaşmış strukturu təsvir edirdi. İllik hesabatlar isə artımın faktiki olaraq nə hesabına maliyyələşdiyini göstərir və mənzərə fərqlidir.
Cədvəl 3. AFB Bank-ın maliyyələşmə mənbələri, min AZN
|
Mənbə |
2025 |
2024 |
Δ |
|
Fiziki şəxslərin müddətli depozitləri |
93 400 |
22 074 |
+71 326 (+323%) |
|
Korporativ müştərilərin cari hesabları |
98 261 |
56 614 |
+41 647 |
|
Bankların və maliyyə təşkilatlarının vəsaitləri |
31 416 |
419 |
+30 997 |
|
Buraxılmış istiqrazlar |
5 116 |
— |
+5 116 |
|
Fiziki şəxslərin cari hesabları |
22 498 |
40 797 |
−18 299 |
|
Müddətli borc vəsaitləri (inkişaf fondları) |
71 979 |
76 462 |
−4 483 |
Mənbə: AFB Bank-ın 2025-ci il üzrə auditdən keçmiş MHBS hesabatları.
Müddətli borc vəsaitləri — İpoteka Fondunun, Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun və Aqrar Agentliyin xətləri — il ərzində azalıb. Dövlət resursu artırılmırdı; portfel böyüdükcə o, əksinə, azalırdı.
108,4 mln manatlıq artım başqa mənbələr hesabına ödənilib: 4,2 dəfə artan əhalinin müddətli depozitləri, korporativ tələbli qalıqlar və bir il əvvəl bankda demək olar ki, olmayan banklararası vəsaitlər — 31 416-ya qarşı 419 min manat. Bundan əlavə, qiymətli kağızlar portfeli satılıb: 16 414-dən 503 min manata, pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabata görə daxilolmalar 15 463 təşkil edib.
Bu mənbələr arasındakı fərq təkcə qiymətdə deyil, xarakterdədir. İnkişaf fondunun xətti proqnozlaşdırıla bilən beşillik resursdur. Korporativ tələbli qalıq və banklararası depozit isə müştəri getmək qərarına gəldiyi gün bankı tərk edir.
Ayrıca sətir
Bankın son nəzarətedici şəxsinin depozitləri 2025-ci ilin sonuna illik 4%-lə yerləşdirilmiş 18 843 min manat təşkil edib. Bankın həmin il pərakəndə depozitlər üzrə ödədiyi orta dərəcə isə 11,58%-dir.
Formal olaraq burada pozuntu yoxdur: əlaqəli tərəf vəsaitini istənilən şərtlərlə yerləşdirmək hüququna malikdir və bu şərtlər bank üçün sərfəlidir. Mahiyyət etibarilə isə bu o deməkdir ki, artım modeli iki fərqli pul sinfinə söykənir — səhmdarın ucuz puluna və əhalinin baha puluna, — və 2025-ci ildə ikincilər daha sürətlə artıb.
Kapital və likvidlik: il ərzində buferin üçdə biri istifadə olunub
Cədvəl 4. Kapitalın adekvatlığı və likvidlik, min AZN və %
|
Göstərici |
2025 |
2024 |
|
I dərəcəli kapital |
67 955 |
68 478 |
|
Məcmu kapital |
75 017 |
75 026 |
|
Riskə görə çəkilmiş aktivlər |
310 339 |
210 329 |
|
I dərəcəli kapitalın adekvatlığı |
21,90% |
32,56% |
|
Məcmu kapitalın adekvatlığı |
24,17% |
35,67% |
|
Ani likvidlik əmsalı |
50,55% |
57,81% |
|
Likvidliyin örtülmə əmsalı (LCR) |
137,3% |
219,70% |
Mənbə: AFB Bank-ın 2025-ci il üzrə auditdən keçmiş MHBS hesabatları.
Buradakı mexanizm olduqca sadədir. Məcmu kapital il ərzində ümumiyyətlə dəyişməyib — 75 026-ya qarşı 75 017, fərq doqquz min manat. Riskə görə çəkilmiş aktivlər isə 47,5% artıb. Məxrəc böyüyür, surət yerində dayanır — əmsal aşağı düşür.
Tənzimləyici minimumlar (məcmu adekvatlıq üzrə 10% və leverec üzrə 5%) ehtiyatla gözlənilib və normativ üçün təhlükədən söhbət getmir. Lakin bir il ərzində buferin 11,5 faiz bəndi istifadə olunub — təxminən əvvəlkinin üçdə biri. Portfelin artım tempi və yüz faizlik dividend siyasəti saxlanılarsa, bu ehtiyat riyazi olaraq sonludur: kapital nə səhmdarın götürdüyü mənfəət hesabına, nə də heç olmayan əlavə qoyuluşlar hesabına bərpa olunur.
Likvidliyin örtülmə əmsalı 219,70%-dən 137,3%-ə enib — üçdə birdən çox. Normativ hələ də artıqlaması ilə yerinə yetirilir, lakin il ərzindəki istiqamət birmənalıdır.
Konsentrasiya balansın hər iki tərəfində artıb
Bir il əvvəl Fitch-in əsas xəbərdarlığı aktivlərin konsentrasiyasına aid idi: ilk 25 borcalan korporativ və KOB portfelinin 70%-dən çoxunu formalaşdırırdı. 2025-ci il hesabatları bu göstəricini eyni bölgüdə açıqlamır, lakin öz göstəricisini verir.
Aktivlər tərəfində: qalığı 1 000 min manatdan çox olan 19 borcalan və ya əlaqəli borcalan qrupu 83 468 min manat saxlayır. Hesabatın qeydi bunu müştərilərə verilmiş kreditlərin 28%-i kimi müəyyən edir; xalis portfelə görə hesablama (83 468 ÷ 282 612) 29,5%, ümumi portfelə görə (83 468 ÷ 300 463) isə 27,8% verir. Korporativ və sahibkarlıq portfelləri birlikdə götürüldükdə (165 764), həmin 19 borcalan 50,4% təşkil edir.
Öhdəliklər tərəfində: qalığı 1 000 min manatdan çox olan 28 müştəri 140 905 min manat saxlayır — bütün depozit bazasının 62,7%-i. Bir il əvvəl bunlar 24 müştəri və 57,6% idi. Maliyyələşmənin konsentrasiyası maliyyələşmənin özünün artımı ilə eyni vaxtda güclənib: pərakəndə müddətli əmanətlərin axını bazanı seyrəltmədi, əksinə, onun daha da sıxlaşması ilə müşayiət olundu.
Azərbaycanın Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun sığorta təminatı 63 174 min manatı, yəni depozitlərin 28,1%-ni qoruyur. Bazanın demək olar ki, dörddə üçü sığortadan kənardadır.
Əlaqəli tərəflərin depozitlərdəki vəsaiti bir il əvvəlki 12 615-ə qarşı 20 955 min manatdır, yəni bazanın 9,3%-i.
Portfelin keyfiyyəti: göstərici yaxşılaşdı, mahiyyət isə yox
Formal olaraq aprel materialının əsas rəqəmi iki dəfə yaxşılaşıb. Üçüncü dəyərsizləşmə mərhələsindəki kreditlərin (MHBS 9 üzrə Stage 3) payı bir il əvvəlki 14,42%-ə qarşı ümumi portfelin 7,30%-i təşkil edib.
Lakin bu yaxşılaşmanı məxrəc təmin edib.
Cədvəl 5. Portfel və problemli borc, min AZN
|
Göstərici |
2025 |
2024 |
|
Ümumi kredit portfeli |
300 463 |
190 643 |
|
İl ərzində yeni verilmiş kreditlər |
204 083 |
120 379 |
|
İl ərzində silinmələr |
2 299 |
16 009 |
|
360 gündən çox vaxtı keçmiş |
15 931 (5,30%) |
13 747 (7,21%) |
|
İstənilən müddətdə vaxtı keçmiş |
26 985 (8,98%) |
42 475 (22,28%) |
Mənbə: AFB Bank-ın 2025-ci il üzrə auditdən keçmiş MHBS hesabatları.
360 gündən çox vaxtı keçmiş borc mütləq ifadədə artıb — 2 184 min manat. Silinmələr isə bir il əvvəlki 16 009-a qarşı 2 299 təşkil edib: 2024-cü ildə portfel təmizlənirdi, 2025-ci ildə demək olar ki, təmizlənməyib. Pay ona görə azalıb ki, ümumi portfel 57,6% artıb, problemli borcun özü isə azalmayıb.
Eyni zamanda — və bunu da eyni açıqlıqla qeyd etmək lazımdır — ehtiyatlarla örtülmə artıb. Stage 3 bir il əvvəlki 52,7%-ə qarşı 79,0% örtülüb; alınmış və ya yaradılmış kredit-dəyərsizləşmiş aktivlər məxrəcə daxil edildikdə isə 46,6%-ə qarşı 66,2%.
Risk harada cəmləşib
Cədvəl 6. 31 dekabr 2025-ci il tarixinə portfelin seqmentlər üzrə strukturu, min AZN
|
Seqment |
Portfel |
Stage 3 |
Stage 3 payı |
Ehtiyat |
Girov təminatı |
|
Korporativ kreditlər |
113 144 |
13 097 |
11,58% |
13 308 |
52 212 |
|
Sahibkarlıq (fiziki şəxslər) |
52 620 |
3 976 |
7,56% |
3 412 |
22 769 |
|
İpoteka |
69 907 |
237 |
0,34% |
211 |
69 194 |
|
İstehlak kreditləri |
64 792 |
1 055 |
1,63% |
920 |
201 |
Mənbə: AFB Bank-ın 2025-ci il üzrə auditdən keçmiş MHBS hesabatları.
Korporativ blok 360 gündən çox vaxtı keçmiş 12 504 min manatlıq borc saxlayır — seqmentin 11,05%-i. Bu, əvvəlki dövrdən miras qalmış problemdir və hələ də aradan qalxmayıb.
İl ərzində demək olar ki, üç dəfə artan istehlak portfeli 201 min manatlıq girovla təmin olunub — portfelin özünün həcmi isə 64,8 mln manatdır. Bu, nə çap səhvidir, nə də rəqəmdə buraxılmış sıfırdır: faizin onda üçü, yəni verilmiş hər 100 manat kreditə 31 qəpik təminat. Seqment üzrə ehtiyat 1,42%-dir.
FNIU FƏRZİYYƏSİ
İstehlak portfelini praktiki olaraq təminatsız kimi təsvir edirik.
Nəyə əsaslanır: hesabatın qeydlərindəki girov təminatı cədvəli istehlak seqmenti üzrə 64 792 portfel qarşısında 201 min manat göstərir.
Nə ilə etiraz etmək olar: təminatsızlıq istehlak kreditləşməsi üçün normadır və o, girovla deyil, faiz dərəcəsi və qısa müddətlə kompensasiya olunur. Aşağı ehtiyat riskin lazımınca qiymətləndirilməməsini deyil, portfelin cavanlığını əks etdirə bilər: 2025-ci ilin ikinci yarısında verilmiş kreditlər hələ yetkinləşmə müddətini keçməyib.
Sualı nə bağlayacaq: 2026-cı ilin yekunlarına görə istehlak seqmentində Stage 3 payının dinamikası və keyfiyyətin verilmə ili üzrə açıqlanması.
Üçüncü göstərici bağlanmır
Aprel yoxlaması dəqiq formalaşdırılmışdı: «2025-ci il üzrə audit 109 mln manatlıq yeni kreditlərin real keyfiyyətini göstərəcək. Əgər yeni verilmiş kreditlər üzrə Stage 3 artıq 10%-dən yuxarı zonadadırsa, model şübhə altındadır».
Dərc olunmuş hesabatlar əsasında bu suala cavab vermək mümkün deyil.
Verilmə ili üzrə bölgü (vintaj təhlili) orada açıqlanmır. Yeni aktivlərin hamısı — 204 083 min manat — birinci mərhələdə əks olunub. İl ərzində üçüncü mərhələyə keçidlər ümumi 3 108 min manat təşkil edib, lakin hesabatın məlumatlarına əsasən onları 2025-ci il kohortuna aid etmək mümkün deyil: il ərzində Stage 3-ə daha əvvəl verilmiş kreditlər də keçə bilərdi.
Biz bunu boşluq kimi qeyd edirik və cavabı portfel üzrə ümumi Stage 3 payı ilə əvəz etmirik. Ümumi pay yaxşılaşıb. Sprint ilində verilmiş konkret 204 milyonla nə baş verdiyi isə sənəddən görünmür.
Əməliyyat konteksti
Aprel göstəricilərindən üçüncüsü olan Mərkəzi Bankın şikayət indeksini FNIU aylıq rejimdə izləyir və nəşrlərimizə görə bank antireytinqin yuxarı hissəsində qalır. Hesabatlar buna indeksdə olmayan bir ölçü əlavə edir.
2025-ci il ərzində işçilərin sayı 289-dan 420-yə qalxıb — 45,3%. Filialların sayı altıdan yeddiyə çatıb. Personala çəkilən xərclər 7 753 min manatdan 12 170 min manata, yəni 57% artıb.
İnfrastruktur genişləndirilirdi. Lakin kredit portfeli 62% artdı, müştəri bazası isə ştatdan daha sürətlə. Aprel diaqnozunu — «əməliyyat fəaliyyətində həddindən artıq istiləşmə» — hesabatlar təkzib etməkdənsə, daha çox təsdiqləyir: personal xərcləri əməliyyat nəticəsini udan həmin 36,7%-lik inzibati xərc artımının ən böyük tərkib hissəsidir.
Ssenari hara sürüşdü
Aprel ayında üç mümkün trayektoriyanı təsvir etmişdik: idarə olunan transformasiya, yeni səviyyədə durğunluq, həddindən artıq istiləşmə və geri çəkilmə.
2025-ci il hesabatları onların heç birinə tam uyğun gəlmir — və bu, yəqin ki, ilin əsas nəticəsidir.
Birinci ssenaridən artım fakt kimi mövcuddur: aktivlər 417,6 mln, ümumi portfel 300,5 mln, depozit bazası 224,9 mln manat, problemli kreditlərin ehtiyatlarla təminatı isə azalmaq əvəzinə artıb. Birinci ssenariyə qoyduğumuz şərt — təmkinli dividend siyasəti — yerinə yetirilməyib.
Üçüncü ssenaridən isə ən əsası yoxdur: uçqun. Problemli portfel dağılmadı, likvidlik normadadır, normativlər gözlənilib, auditor rəyi qeyd-şərtsiz imzalayıb.
Aprel dəstində olmayan bir konfiqurasiya reallaşdı: artım baş tutdu, lakin özünü ödəmədi. Bank balansını iki dəfə böyütdü və əməliyyat baxımından 414 min manat qazandı; bunu dövlət resursu ilə deyil, 11,58%-lə pərakəndə pulla maliyyələşdirdi; səhmdara əvvəlki ilin bütün mənfəətini verdi — cari ildə qazandığından 1 914 min manat çox; kapital buferinin üçdə birini və likvidliyin örtülmə əmsalını isə üçdə birdən çox azaltdı.
Bir il əvvəl yazmışdıq ki, qarşımızda fundamental risklərini dəyişmədən iş rejimini dəyişmiş institut dayanır. 2025-ci il hesabatları bu ifadəni dəqiqləşdirir: rejim dəyişdi, risklər dəyişmədi, yeni rejimin qiyməti isə artıq ölçüləbiləndir.
İzləyəcəyimiz üç göstərici
2025-ci ilin mənfəəti üzrə dividend qərarı. İlin sonuna bölüşdürülməmiş mənfəət 4 694 min manat, illik mənfəət isə 2 194-dür. Bölüşdürmə yenidən yüz faiz olarsa, kapitalın hansı mənbə hesabına bərpa olunması sualı nəzəri olmaqdan çıxacaq.
360 gündən çox vaxtı keçmiş borcun mütləq ifadədə həcmi və 2026-cı ildə silinmələrin miqdarı. 2025-ci ildə o, 2 299 silinmə fonunda 2 184 artıb. 2026-cı ildə portfelin yavaşıması şəraitində mütləq kəmiyyət artmağa davam edərsə, məxrəc effekti tükənəcək və pay yuxarı qalxacaq.
Maliyyələşmənin dəyəri. Müştərilərin manat depozitləri üzrə effektiv dərəcə il ərzində 8,76%-dən 11,58%-ə qalxıb. Onunla portfelin gəlirliliyi arasındakı nisbət faiz marjasının bərpa olunacağını, yoxsa xalis faiz gəlirinin azalmasının trendə çevriləcəyini müəyyən edəcək.
***
First News Intelligence Unit (FNIU) — 1news.az redaksiyasının Azərbaycanın maliyyə sektoru və iqtisadiyyatı üzrə araşdırmalar aparan analitik bölməsidir.
Yazını digər dillərdə də oxuya bilərsiniz:
Цена эксперимента: AFB Bank вырос вдвое, но заработать на этом не получилось
The price of the experiment: AFB Bank doubled in size but could not make it pay












